بیوگرافی پروفسور ثبوتی

دکتر یوسف ثبوتی در اول شهریور ماه 1311 در خانواده‌ای فرهنگی در شهر زنگان به دنیا آمد.وی پس از اتمام تحصیلات مقدماتی خود در زادگاهش در سال 1329 به طور همزمان در دو رشته‌ کشاورزی و فیزیک دانشگاه تهران پذیرفته شد که به دلیل علاقه‌ وافر به فیزیک، این رشته را برای ادامه تحصیل انتخاب کرد.

ثبوتی در دوران دانشگاه با توفان‌های سیاسی شدید سال‌های 1329 تا 1333 همراه بود. وی پس از پایان تحصیلاتش در آزمون نقشه‌برداری قبول شد و به صورت رایگان به یاری دکتر حسین کشی افشار شتافت و پس از چندی با معرفی وی به دانشگاه «تورنتو» کانادا عزیمت کرد و موفق شد که درجه‌ کارشناسی ارشد را از آن دانشگاه دریافت کند.

ثبوتی پس از آن به دانشگاه «شیکاگو» راه یافت و به تحصیل اختر فیزیک نزد استادان صاحب‌نامی هم‌چون سوبر امانیان، چاندراسکار، چمبرلن پرداخت. او در سال 1342 مدرک دکتری تخصصی خود را در این رشته دریافت کرد و برای تدریس با سمت استادیاری رهسپار دانشگاه «نیوکاسل» در انگلستان شد.

دکتر ثبوتی پس از مدتی به ایران بازگشت و چندی بعد با سمت دانشیاری در دانشگاه شیراز به کار مشغول شد.

فعالیت وی در دانشگاه شیراز سرآغاز تحولات جدیدی در دستگاه آموزش عالی ایران بود. نظام ترمی - واحدی کنونی از دستاوردهای دکتر ثبوتی برای نظام آموزشی کشور است.

وی، هم‌چنین طرح ارتقای اعضای هیات علمی بر مبنای پژوهش‌های آنان را پیشنهاد داد و آن را در دانشگاه شیراز اجرا کرد. پایه‌گذاری دوره‌های کارشناسی ارشد در آن دانشگاه از جمله دیگر خدمات استاد در دوران فعالیت در دانشگاه شیراز می‌باشد.

دکتر ثبوتی در سال 1348 در یک فرصت مطالعاتی به دانشگاه «پنسیلوانیا» رفت و ضمن تحقیقات به تدریس در آن دانشگاه پرداخت. وی پس از مدتی به ایران بازگشت و علاوه بر تدریس در دانشگاه صنعتی شریف در سال 1351 طرح تاسیس رصدخانه‌ی ابوریحان بیرونی شیراز را ارائه داد. این رصدخانه که در سال 1356 افتتاح شد، بزگترین رصدخانه‌ی فعال ایران می‌باشد.

استاد پس از آن، دوره دکتری نجوم در دانشگاه را بنیان گذاشت و زمینه‌ تحصیلات عالیه‌ علاقه‌مندان اختر فیزیک را در دانشگاه شیراز فراهم کرد.

دکتر ثبوتی با پی‌گیری‌های فراوان، مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه‌ زنجان را در سال 1370 تاسیس کرد.همچنین در ایجاد انجمن نجوم ایران در سال 1375 که با تلاش چند اخترشناس حرفه‌ای ایران محقق شد، نقش مهمی برعهده داشت.

از استاد ثبوتی بیش از 50 مقاله‌ پژوهشی در مجلات علمی بین‌المللی منتشر شده است. این پژوهشگر خستگی ناپذیر در عرصه‌ فیزیک و نجوم علاوه بر دریافت عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی و مدال پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در سال 2000 میلادی به دلیل فعالیت‌های مستمر علمی به دریافت مدال ویژه آکادمی علوم جهان سوم مفتخر شده است.

انجمن فیزیک ایران در شهریور ماه 1381 هفتادمین سال موجودیت خود را همزمان با هفتادمین سالگرد تولد استاد ثبوتی در کنفرانس سالانه‌ی فیزیک ایران جشن گرفت.

این برنامه به احترام این همراه خستگی‌ناپذیر سال‌های فیزیک ایران، کنفرانس ثبوتی نامگذاری و با حضور بیش از 800 تن از استادان و دانشجویان فیزیک ایران با شکوه خاصی در دانشگاه زنجان برگزار شد.

برگزاری کنفرانس ثبوتی

انجمن فیزیک ایران در شهریور ماه ۱۳۸۱ هفتادمین سال موجودیت خود را همزمان با هفتادمین سالگرد تولد استاد ثبوتی در کنفرانس سالانهٔ فیزیک ایران جشن گرفت. این برنامه به احترام این همراه خستگی‌ناپذیر سال‌های فیزیک ایران، کنفرانس ثبوتی نامگذاری و با حضور بیش از ۸۰۰ تن از استادان و دانشجویان فیزیک ایران با شکوه خاصی در دانشگاه زنجان برگزارشد.

برکناری از ریاست دانشگاه علوم پایه زنجان

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری طی حکمی در تاریخ 30 مرداد 1389 دکتر یوسف ثبوتی را از ریاست دانشگاه علوم پایه زنجان که خود موسس آن ‌است برکنار کرد.این حکم اعتراضات متعددی را در زنگان و بویژه میان دانشجویان در پی داشت که به دلیل علاقه شدید دانشجویانش بود. هم چنین مجمع نمایندگان استان در پی برکناری پرفسور یوسف ثبوتی از ریاست دانشگاه علوم پایه زنجان با ارسال نامه خطاب به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نسبت به این تصمیم واکنش نشان داد و خواستار تجدیدنظر وزیر علوم در این خصوص شد. در این خصوص عده‌ای از بازاریان زنجان با امضای طوماری خواستار لغو هرچه سریعتر حکم عزل پروفسور شدند.اما کامران دانشجو ترتیب اثری به این درخواست ها نداد.

فعالیت‌ها علمی

  • استادیار بخش ریاضی، دانشگاه نیوکاسل، انگلستان، ۴۳-۱۳۴۲
  • دانشیار بخش فیزیک، دانشگاه شیراز، ۵۰-۱۳۴۳
  • دانشیار مدعو بخش نجوم، دانشگاه پنسیلوانیا، آمریکا، ۴۸-۱۳۴۷
  • استاد فیزیک، دانشگاه شیراز، -۱۳۵۰
  • محقق ارشد انستیتوی نجوم و اختر فیزیک، هلند، ۵۴-۱۳۵۳
  • محقق مدعو مرکز نجوم و اختر فیزیک، دانشگاه شیکاگو، آمریکا، ۶۴-۱۳۶۳
  • استاد مدعو بخش فیزیک، دانشگاه نورث ایسترن، بوستون، آمریکا، ۷۱-۱۳۷۰
  • عضو وابسته مرکز بین‌المللی فیزیک نظری ایتالیا، ۷۲

اجرایی

  • مؤسس و رئیس مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه گاوازنگ زنجان، ۳۰ مرداد۱۳۸۹ - ۱۳۷۰
  • رئیس بخش فیزیک دانشگاه شیراز، ۶۰-۱۳۵۸ و ۵۳-۱۳۵۰
  • مؤسس و رئیس رصدخانه ابوریحان بیرونی دانشگاه شیراز، ۶۵-۱۳۵۲
  • عضو هیئت مؤسس و رئیس انجمن فیزیک ایران، ۷۸-۱۳۷۵ و ۶۷-۱۳۶۵
  • عضو هیئت مؤسس و رئیس انجمن نجوم ایران ۱۳۸۱-۱۳۷۵
  • عضویت شورای همکاریهای علمی و بین‌المللی وزارت فرهنگ و آموزش عالی، تا کنون-۱۳۷۶
  • عضو شورای دانشگاه شیراز، ۵۷-۱۳۵۵

فرهنگی و اجتماعی

  • عضو هیئت مؤسس و هیئت مدیره انجمن فیزیک ایران، ۵۴-۱۳۵۰ و ۷۰-۱۳۶۲
  • عضو جامعه نجوم شناسان آمریکا، تا کنون- ۱۳۴۷
  • عضو انجمن بین‌المللی نجوم، تا کنون- ۱۳۴۸
  • عضو هیئت مشاوران مجله علوم و تکنولوژی ایران، ۵۴-۱۳۵۰
  • عضو هیئت تحریریه مجله علوم و تکنولوژی ایران، تا کنون- ۱۳۶۲
  • عضو هیئت مشاوران مجله فیزیک ایران، تا کنون-۱۳۶۵
  • عضو آکادمی علوم جهان سوم، تا کنون- ۱۳۶۶
  • عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، تا کنون- ۱۳۶۸
  • عضو شورای علمی مرکز بین‌المللی فیزیک نظری (تریست ایتالیا) ۱۳۷۴-۱۳۶۸
  • عضو شورای عالی کتابخانه منطقه‌ای علوم و تکنولوژی شیراز، ۷۷-۱۳۷۰
  • پیشنهاد دهنده و پیگیر برنامه کارشناسی ارشد فیزیک (۱۳۴۶) و برنامه دکتری فیزیک (۱۳۶۵) در دانشگاه شیراز

افتخارات

  • ۱۳۵۷ - مدال پژوهشی- وزارت علوم
  • ۱۳۶۶ - عضویت در آکادمی علوم جهان سوم، تا کنون-
  • ۱۳۶۸ - عضویت در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، تا کنون
  • ۱۳۷۴ - جایزه کتاب سال ایران - ریاست جمهوری اسلامی ایران
  • Medal Lecture, in Physical Sciences, The Third World Academy of Sciences, TWAS, 2000
  • ۱۳۷۹ - جایزه خوارزمی
  • ۱۳۸۰ - چهره ماندگارسال
  • ۱۳۸۱ - تجلیل انجمن فیزیک ایران و نام‌گذاری کنفرانس فیزیک سالانه ۱۳۸۱ به نام کنفرانس ثبوتی
/ 0 نظر / 16 بازدید