سبزگون زنگان

محیط زیست جهانی

تکامل موجودات برای مینیاتور ایرانی


تتغییراتی که در سراسر زمان خلقت موجودات زنده رخ می دهد تا اجازه دهد که با محیط زیست اطرافشان سازگار شوند.

آثار بجا مانده،نشان دهنده دودمان 11 رده از گونه های گربه سانان بر اساس علم ژنتیک می باشد.نخستین گربه سان اولیه با نام Proailurus منقرض شده است.که جد مشترک تمام گربه ها بوده است،اجداد دندان شمشیری ها نیز همگی منقرض شده اند،که دارای راسته ای متفاوت از گربه های امروزی بوده اند.
یوزپلنگ یکی از 36 گونه گربه سان حال حاضر دنیا که دودمان خود را با سایرین تسهیم نموده است،اما ویژگی های منحصر بفردی را در خود توسعه داده اند که آنها را سریع ترین حیوانات زمینی ساخته اند.
تاریخچه تکامل یوزپلنگ:

ثبت های فسیلی،تاریخ اولین ظهور گربه سانان را بیش از 30 میلیون سال قبل نمایان می دارد،دسته بندی دیگری با توجه به اسناد تاریخی بیانگر 26 میلیون سال قبل است.گربه های دندان شمشیری در یک مسیر متفاوت تکامل یافته اند و در حالی اعتقاد بر این است که گربه های امروزی در طول مسیر دیگری تکامل یافته اند.که یوزپلنگ نیز از دسته دوم است.که این دوره مربوط به دوره سوم (5/23 تا 2/5 میلیون سال قبل) می باشد.

مطالعات بیانگر آن است که یوزپلنگ از شمال آمریکا سرچشمه گرفته است.
تا 20000 سال قبل خویشاوندان یوزپلنگ توزیع جهانی داشته و در سرتاسر آفریقا،آسیا،اروپا و شمال آمریکا پراکنش داشتند.اما جهان دستخوش تغییرات بشری قرار گرفت و تغییرات جدی بر بدنه زمین بر جای گذاشت که در سراسر آمریکای شمالی، اروپا و آسیا، 75% از گونه های پستانداران ناپدید شدند.و تنها تعداد کمی از یوزپلنگ ها باقی ماندند،که یوزپلنگ های امروزی باقیمانده آنها می باشند.و به ناچار با افت شدید جمعیتی این گربه سان منحصر بفرد بر سر راه گلوگاه ژنتیکی قرار گرفت.
یوزپلنگ در بسیاری از فرهنگ ها مهم بود.شفا دهندگان سنتی آفریقایی و دکترهای افسونگر از استخوان های پای یوزپلنگ در تشریفات روحانی برای نشان دادن بادپایی و سرعت استفاده می کردند.و استخوان های این حیوان را به سنت از قبیله ای به قبیله دیگر انتقال می دادند. قبیله ای از آفریقای جنوبی گوشت یوزپلنگ را به عنوان یک نمادی برای سرعت می خوردند،در طول زمان فرعون های مصری، یوزپلنگ به عنوان الهه ای به نام "
Mafdet" مورد توجه بود.

پادشاهان پوست های یوزپلنگ را برای شأن و وقار می پوشیدند. تجارت پوست های یوزپلنگ، نیز توسط تجار اروپایی مورد استفاده قرار می گرفت.
در 1700 سال قبل از میلاد مسیح، مصریان اولین کسانی بودند که یوزپلنگ ها را رام کردند. آنها یوزپلنگ را بخاطر سرعت، قابلیت شکار و زیبایی تحسین می کردند. آنها یوزپلنگ ها را به عنوان نمادهایی از خانواده سلطنتی و قدر و منزلت احترام می کردند.
تندروترین حیوان روی زمین، همراه شکارچی گرامی فرعون ها و افراد خانواده سلطنتی در سرتاسر اروپا، آسیا و هند شد.

در اوایل سال 1900 مالکیت یوزپلنگ ها برای نجیب زادگان به عنوان عشق آنها برای ثروت با اهمیت بود. یوزپلنگ ها بوسیله بینایی شکار می کنند، بنابراین آنها در ورزشی مشهور مانند Coursing بی نظیر بودند. شکارها بوسیله خانواده سلطنتی و نجیب زادگان سازمان دهی می شد .

در سال 1500 محبوبیت یوزپلنگ به عنوان یک همراه شکارچی افزون شد. یوزپلنگ ها، گربه هایی که آسانتر رام می شدند، گرفته شده رام و تربیت می شدند.

یوزپلنگ های رام شده یک زنجیر قوی متصل به نگهبانانشان. هر یوزپلنگ برای شکار از کنار بر پشت اسب یا روی یک ارابه سوار می شد. چشم هایشان با یک روپوش پوشش داده شده بودند و زمانی که شکار دیده می شد گربه برای تعقیب شکار رها می شد سپس با استفاده از یک قاشق چوبی، گوشت به آنها پاداش داده می شد.

سومری ها (اجداد عراقی ها) اولین افراد استفاده کننده از یوزپلنگ ها در هنر بودند. یوزپلنگ و پلنگ اغلب با یکدیگر اشتباه گرفته می شدند، یوزپلنگ ها در هنر اولیه مکرراً پلنگ یا گربه وحشی نامیده می شوند.

توسعه دنیا، صنعتی شدن، اتومبیل ها و هواپیماها......
در سر تا سر سال 1900، اختراعات بشر بی حد و حصر به نظر به اوج خود رسید، اما در آن زمان هنوز چیزی ساخته دست بشر که نظیر سرعت و کارآیی یوزپلنگ باشد وجود نداشت.

تعداد محدود یوزپلنگ در سرتاسر دنیا از یک سو و از سوی دیگرافزایش توسعه کشاورزی و تخریب زیستگاه ها جمعیت های یوزپلنگ باقی مانده را ویران کرد.
همانطوریکه جمعیت های انسان رشد کردند، مقدار زمین اختصاص داده شده به مزارع احشام به طور مداوم افزایش یافت. احشام زمین های باز را پر کردند جاییکه یوزپلنگ ها زیستگاهشان بود. طعمه طبیعی کمیاب شد.یوزپلنگ ها نتوانستند با کفتار و شیر ها رقابت کنند. زمین های کشاورزی به یوزپلنگ ها پناهگاه امنی را ارائه داد اما آنها بعضی اوقات چهار پایان اهلی را می کشتند.
کشاورزان مکرراً یوزپلنگ ها را می دیدند و فکر می کردند تعدادشان افزایش یافته است. یوزپلنگ ها به خاطر شکار احشام ،سرزنش می شدند. کشاورزان هزاران یوزپلنگ را به عنوان آفت کشتند یا پوست های آنها را برای تجارت خز می فروختند.

در سال 1975، محققان فهمیدند که یوزپلنگ در خطر انقراض است . (کنوانسیون تجارت بین المللی گونه های در معرض خطر) یوزپلنگ را در ضمیمه
I قرار داد، که تجارت بین المللی یوزپلنگ زنده یا تولیدات آن را غیر قانونی می سازد. محققان شروع به جستجوی راه هایی برای رشد جمعیت های یوزپلنگ به واسطه تکنیک های مدیریت در امر حفاظت کردند.
در سال1980، تعداد یوزپلنگ ها به نصف کاهش پیدا کرد. هر سال کشاورزان 700 تا 800 یوزپلنگ را از حیات وحش حذف می کردند.
4000000 سال برای یوزپلنگ زمان برده شد تا به شکل حیوان منحصر به فردی که امروزه است رشد کند.
کمتر از 100 سال برای انسان زمان صرف شد که یوزپلنگ را در لیست گونه های در معرض خطر قرار دهد.
و هم اکنون تنها باقیمانده این گربه سان منحصر بفرد آفریقا و ایران،به واقعیت، همانطور که از نوشته های فوق بر می آید از سالهای دور این گونه همیشه با خطر انقراض دست و پنجه نرم کرده است.

اینست که همگان بر این اعتقادند سرنوشت یوزپلنگ آسیایی در دست ایرانیان است.

   + کورش پورزند ; ٧:۳٢ ‎ب.ظ ; یکشنبه ۱٢ اردیبهشت ۱۳۸٩
comment نظرات ()