سبزگون زنگان

محیط زیست جهانی

عاقبت تالاب بین المللی ارومیه چه خواهد شد.

عاقبت تالاب بین المللی ارومیه چه خواهد شد.

بسیاری از مهندسین، سد سازی متعدد در حوزه دریاچه ارومیه را یکی از عوامل اصلی خشک شدن دریاچه می دانند. سدسازی بر روی رودخانه های زرینه رود، سیمینه رود، گدار و بارانداز باعث قطع ورودی این رودخانه ها به دریاچه شد. نصف آب تامینی از رودخانه زرینه رود است که درحال حاضر قطع شده و جهت آبیاری فضای سبز تبریز استفاده می شود .

خشکسالی در سال های اخیر همانند بسیاری از نقاط کشور باعث افت سطح آب زیرزمینی شده است، افزایش غلظت نمک در دریاچه باعث بیلان منفی و حرکت آب شور دریاچه به سمت آبهای زیرزمینی شده است. این پدیده با گذر زمان باعث شوری آب چاه ها تا شعاع وسیعی در اطراف دریاچه خواهد شد، علاوه بر این وجود مواد سمی و افزایش غلظت آلاینده های شیمیایی در آب دریاچه نیز علاوه بر شوری، سفره های آبهای زیرزمینی را آلوده خواهد کرد. زمانی که یک دریاچه با غلظت نمک بالا دچار وضعیت بحرانی می شود برنامه ریزی ها جهت استحصال نمک از دریاچه باید انجام شود تا غلظت نمک ثابت نگه داشته شود اما در حال حاضر علاوه بر اینکه حق هیچ برداشت نمکی از طرف سازمان محیط زیست داده نشده است ، با ورود فاضلاب های صنعتی شرایط بحرانی تر می شود.

پل شهید کلانتری هم یکی از شاهکارهایی است که بعد از خشک شدن دریاچه معلوم نیست چه نقشی را ایفا خواهد کرد. این پل بر اساس الگوی پل دریاچه شور آمریکا که به لحاظ شوری و وضعیت طبیعی شبیه دریاچه ارومیه است ساخته شده است .
بسیاری از مهندسین بعد از احداث پل اظهار داشتند که احداث این پل با این روش از ابتدا اشتباه بوده است! این پل با خاکریزی از دو سمت ارومیه و تبریز به طول 14.3 کیلومتر آغاز شد و در نهایت با ساخت 1 کیلومتر یا به طور دقیق 1276 متر پل پایه دار به اتمام رسید.این پل با برهم زدن اکوسیستم دریاچه و چرخه آب باعث خواهد شد قسمت شمالی دریاچه خیلی زودتراز آنچه تصور می شود خشک شود.
250 هزار هکتار از سطح دریاچه خشک شده و غلظت نمک آن به 340 گرم بر لیتر رسیده است در حالی که غلظت طبیعی نمک در آن 180تا 220 گرم بر لیتر بوده است! اگر بمب 6 میلیارد تنی دریاچه منفجر شود طبیعت بار دیگر شاهد یک فاجعه زیست محیطی خواهد بود .
زمانی که مساحت 5000 کیلومتر مربعی به شوره زار تبدیل شود وزش باد در منطقه باعث انتقال نمک به اطراف خواهد شد که به علت آلوده بودن آب دریاچه علاوه بر نمک مواد سمی هم منتقل خواهد شد انتقال این مواد باعث بروز بیماری های تنفسی برای اهالی منطقه و خشک شدن محصولات کاشته شده، تخریب خاک و در نهایت نابودی منطقه خواهد شد. 200 هزارهکتار از اراضی آذربایجان شرقی به طور مستقیم و 550 هزار هکتار به غیر مستقیم تحت تاثیر خشکی دریاچه قرارا گیرد.
این امر بعد از مدتی مهاجرت مردم محلی به شهر ها را نیز به همراه خواهد داشت. آیا باید مشکل ایجاد شود، مردم آواره شوند، کشاورزی از بین برود، خاکی که تا چندی پیش مدعی صادرات آن به قطر بودیم تخریب شود بعد افسوس بخوریم که چرا چنین شد یا خوشحال باشیم که بروز این مشکل زمانی است که دیگر در پست خود نیستیم! بر سر خرید زمین و انتقال اراضی کشاورزی به افریقای جنوبی بحث می کنیم و از طرفی هیچ راهکار عملی و درستی برای نجات اراضی خودمان انجام نمی دهیم .
با خشک شدن دریاچه 3 درصد از خاکمان را از دست می دهیم این حالت خوشبینانه ترین نگرش ممکن است زیرا اثر بادهای نمکی تا قزوین هم ممکن است پیش برود و تصور کنید چه فاجعه ای پیش روی کشاورزی شمال غرب ایران است.
اگر هر سازمان مسئولیت وظایف خود را بر عهده می گرفت و در کاغذبازی های اداری دنبال مقصر نمی گشت وضعیت دریاچه ارومیه خیلی بهتر از این بود
. سهم طبیعی آب دریاچه را به او برگردانیم طبیعت حیات را به او باز می گرداند.

   + کورش پورزند ; ٤:٥۳ ‎ب.ظ ; شنبه ۳ اردیبهشت ۱۳٩٠
comment نظرات ()