سبزگون زنگان

محیط زیست جهانی

نخستین بانوی فیزیکدان ایرانی

نخستین بانوی فیزیکدان ایرانی / غروب مادر ستاره شناسی ایران

دکتر آلینوش طریان دارای دکترای فیزیک از دانشگاه سوربن فرانسه و نخستین زنی بود که در ایران در رشته فیزیک استاد دانشگاه شد. او نخستین رصدخانه  و تلسکوپ خورشیدی را در کشور بنیان نهاد و نخستین شخصی بود که درس فیزیک ستاره‌ها (اختر فیزیک) را در ایران تدریس کرد. دکتر طریان را «مادر نجوم ایران» می‌نامند.

آلینوش طریان در سال ۱۲۹۹ در خانواده ارمنی در تهران متولد شد . مدرک لیسانس خود را در سال ۱۳۲۶ از دانشگاه تهران دریافت کرد و همان جا به عنوان متصدی عملیات آزمایشگاهی دانشکده علوم استخدام شد. سپس بورس تحصیلی درخواست کرد و پس از تلاش بی‌نتیجه برای متقاعد کردن استادش (دکتر حسابی) برای کمک به اعزام وی به خارج از کشور ، با هزینه شخصی خود به بخش فیزیک اتمسفر دانشگاه سوربن رفت و سال ۱۳۳۵ (۱۹۵۶ میلادی) از آن دانشگاه مدرک دکترا گرفت.

این فیزیکدان برجسته با وجود پیشنهاد استادی در دانشگاه سوربن،  با هدف خدمت به کشورش به ایران بازگشت و در دانشگاه تهران به عنوان دانشیار ترمودینامیک منصوب شد. در سال ۱۳۳۸ برای شرکت در بورسیه دولتی آلمان غربی در مطالعه رصدخانه خورشیدی انتخاب شد و پس از چهار ماه مطالعه به ایران بازگشت و در سال ۱۳۴۵ نقش عمده‌ای را در بنیان‌گذاری نخستین رصدخانه فیزیک خورشیدی در ایران ایفا کرد.

خانم دکتر طریان در سال ۱۳۴۳ به مقام استادی در دانشگاه تهران رسید . بدین ترتیب او اولین فیزیک دان زن است که در ایران به مقام استادی رسید .آلینوش طریان بعد از ۳۰ سال تدریس، در سال ۱۳۵۸ درخواست بازنشستگی داد. علاقه طریان به علم و دانش سبب شده وصیت نامه ای تنظیم کند و منزل مسکونی خود را بعد از مرگ به ارامنه جلفا و دانشجویانی که محل اسکان مناسبی ندارند ببخشد. به روان پاکش درود می فرستیم و یاد او را برای همیشه دردل هایمان جاویدان می سازیم.

   + کورش پورزند ; ٩:٤۱ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۱٧ اسفند ۱۳۸٩
comment نظرات ()