سبزگون زنگان

محیط زیست جهانی

قانون ایمنی زیستی‌، خطرناک‌ترین قانون تاریخ ایران؟



قانون ایمنی زیستی چندی پیش موضوع برخی اخبار ایران بود که بر این اساس واکنش های مختلفی را در پی داشت.

 بسیاری معتقدند این قانون که پژوهش، تولید و عرضه‌ی محصولاتی که از نظر ژنتیکی دست‌کاری شده‌اند را مجاز دانسته، خطرناک‌ترین و زیان‌بارترین قانون تاریخ ایران است.
قانون ایمنی زیستی سرانجام اردیبهشت‌ماه 88، در صحن علنی مجلس شورای اسلامی تصویب شد. به گفته‌ی بهزاد قر‌هیاضی‌، رئیس انجمن ایمنی زیستی، بر اساس این طرح هر گونه تحقیق و آزمایش در حوزه‌ی ژنتیک و محصولات تراریخته (ترانس ژنتیک) کاملا آزاد بوده و تولید انبوه، تجاری‌سازی، مصرف و صادرات آن نیز با رعایت قانون مجاز شمرده می‌شود.
این لایحه در حالی با امضای مستقیم رییس‌جمهوری‌، محمود احمدی‌نژاد، به مجلس رفت که از همان ابتدا با مخالفت سازمان حفاظت محیط زیست روبرو بوده است.
بیماری‌های خطرناک و ناشناخته
کشت گیاهان تراریخته یا ترانس‌ژنیک از سوی اغلب سازمان‌های علمی و زیست‌محیطی بین‌المللی منع شده است. علت این امر آن است که استفاده از این محصولات، انسان را در معرض بیماری‌های خطرناک و ناشناخته قرار داده و پیامدهایی ایجاد خواهد کرد که شاید مهار آن به سختی ممکن باشد. پروفسور علی یخکشی، استاد سابق دانشگاه گوتینگن آلمان،‌ معتقد است، تأیید اینکه کشت چنین محصولاتی خطرساز خواهد بود یا نه احتیاج به سال‌ها تحقیق آن هم از سوی مؤسسات واجد شرایط، مطمئن و بی‌طرف دارد. به گفته‌ی او: «در مجموع به این سئوال که آیا تغییرات ژنتیکی به انسان منتقل می‌شود یا نه خیلی صریح و واضح نمی‌شود پاسخ داد. باید خیلی محتاط بود و نتایج تحقیقات مؤسسات و پژوهشگران کشورهای مختلف که طویل‌المدت کار کردند را به دست آورد و بعد تصمیم گرفت.
اغلب سازمان‌های علمی و زیست‌محیطی بین‌المللی به دلیل امکان بروز بیماری‌های خطرناک و اختلالات ژنتیکی نسبت به خطرات استفاده از گیاهان ترانس‌ژنیک یا تراریخته هشدار داده‌اند. محمد درویش، فعال محیط زیست، پیرامون خطرات ناشی از استفاده از محصولات تراریخته می‌گوید: «اتفاقات کشورهای دیگر، مانند کشورهای آسیای جنوب شرقی، یا نگرانی‌های اروپا، آلمان و آمریکا نشان می‌دهد که این نوع گیاهان اثرات غیرقابل پیش‌بینی بر روی مصرف‌کننده که انسان باشد گذاشته‌اند. حتی بیم آن می‌رود که جهش‌های ژنتیکی اتفاق بیافتد.»
واقع بینی در ارزیابی امکانات
مطابق قانون ایمنی زیستی حدود چند میلیون هکتار از اراضی کشاورزی زیر کشت بذرهایی خواهد رفت که از نظر ژنتیکی دستکاری شده است. در کشورهای پیشرفته هنوز کشت ‌تراریخته در حد آزمایشی مطرح می‌‌شود.
نکته‌ی دیگری که بسیاری از مخالفان بر روی آن تأکید دارند، مسئله‌ی برچسب‌گذاری است. برچسب‌گذاری یکی از مهم‌ترین اصول پروتکل کارتاهنا است که ایران نیز آن را امضا کرده است. طبق این اصل، محصولات تراریخته‌ای که به کشورهای عضو وارد یا از آن صادر می‌شوند باید برچسب‌گذاری شوند، یعنی روی آنها نوشته شود: "تراریخته".
این همان اصلی است که در ایران رعایت نمی‌شود.  مصرف‌کننده باید بداند، محصولی که دارد استفاده می‌کند، از نظر ژنتیکی دست‌کاری شده تا خودش مسئولیت پیامدهای ممکن را بر عهده بگیرد.
وظیفه نهادهای دولتی
قانون ایمنی زیستی می‌گوید، وظیفه‌ی بررسی میزان خطرناک بودن یک محصول زراعی ترانس‌ژنیک بر عهده‌ی نهادهای دولتی است و این بررسی در مرحله‌ی بعد از تولید انجام می‌شود. یعنی تولیدکنندگان بذرهای تراریخته نه تنها وظیفه‌ی بررسی و مستندسازی خطرات تولیدات خود را ندارند، بلکه از این امتیاز هم برخوردارند که این بررسی پس از تولید و فروش محصول آنها صورت بگیرد. دکتر کرمی در مورد تصویب این طرح در مجلس می گوید: ‌عمده‌ی جاهایی که این محصول را می‌کارند، برای پنبه است و شبیه آن. انجمن بیوتکنولوژی اسمش، «N.G.O»ی تحقیقاتی است در حالی که صد در صد وابسته به مراکز دولتی است و تمام این آدم‌ها داخل حکومت می باشند که از موقعیت حکومتی‌شان به عنوان یک رانت استفاده کردند در جهت اینکه بیایند و یک‌‌چنین کاری را انجام بدهند.»

   + کورش پورزند ; ٧:٢٠ ‎ق.ظ ; یکشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۸۸
comment نظرات ()